Пошук па сайту




Гжельский государственный университетГомельский государственный технический университет
Белорусский государственный экономический университетБелорусская медицинская академия последипломного образования
Белорусский государственный технологический университетФНКА Белорусов России





Нравится

Погода Минск
Информация сайта pogoda.by




«Аўтэнтычны фальклор: праблемы захавання, вывучэння, успрымання»

20.05.2019
З 26 па 28 красавіка 2019 года ва ўніверсітэце адбылася ХІІІ Міжнародная навукова-практычная канферэнцыя «Аўтэнтычны фальклор: праблемы захавання, вывучэння, успрымання» – адзіны ў сваім родзе ў Рэспубліцы інавацыйны навуковы праект па сістэмнай падтрымцы, развіццю і прапагандзе традыцыйнай культуры, а таксама па інтэграванню яе развіваючага і этнаэкалагічнага патэнцыяла ў маладзёжнае асяроддзе, які штогод ладзяць Міністэрства культуры і сталічны ўніверсітэт культуры і мастацтваў.



«Аўтэнтычны фальклор: праблемы захавання, вывучэння, успрымання»«Аўтэнтычны фальклор: праблемы захавання, вывучэння, успрымання»

У 2004 годзе Беларусь далучылася да канвенцыі ЮНЭСКА па ахове нематэрыяльнай культурнай спадчыны, хаця больш дакладная назва таго, што ахоўвае канвенцыя – «вусная і неасязаемая спадчына чалавецтва». І з 2006 года, па ініцыятыве тагачаснага рэктара ўніверсітэта культуры і мастацтваў доктара педагагічных навук Ядвігі Грыгаровіч, у Мінску праводзіцца канферэнцыя «Аўтэнтычны фальклор». Паколькі вышэйузгаданая канвенцыя ЮНЭСКА скіравана выключна на тыя з’явы, што існуюць ў рэальным часе (звычаі і абраднасць, характэрныя для побыта і мадэляў паводзін народа, якія, ня гледзячы на перашкоды, не перапыняюцца і сёння), фармат, які спакваля склаўся для правядзення канферэнцыі мае тры напрамкі: навуковы (даклады даследчыкаў і папулярызатараў фальклору і нематэрыяльнай культурнай спадчыны); рэпрэзентатыўны (знаёмства грамадскасці з элементамі спадчыны – мастацтвам носьбітаў аўтэнтычнага фальклору); этнакультурна-выхаваўчы (пошук інтэграцыі спадчыны у сучаснасць праз постфальклор – маладых пераемнікаў яе элементаў; паводле «крылатага выраза» аднога з даследчыкаў: «пераемнікаў, якія жадаюць быць падобнымі на фальклор»)…

«Аўтэнтычны фальклор: праблемы захавання, вывучэння, успрымання»«Аўтэнтычны фальклор: праблемы захавання, вывучэння, успрымання»
«Аўтэнтычны фальклор: праблемы захавання, вывучэння, успрымання»«Аўтэнтычны фальклор: праблемы захавання, вывучэння, успрымання»

Досвед канферэнцый 2006–2019 гадоў сведчыць, што такі фармат запатрабаваны, «вытрымлівае» знешнія перашкоды, і рухае наперад дзейнасць па прыцягненні ўвагі грамадства да праблемы захавання нематэрыяльнай культурнай спадчыны, фактычна, – да праблемы захавання ідэнтыфікацыі беларусаў і звязаных з гэтым базавых элементаў іх этнічнай культуры.

Сёлета ў канферэнцыі ўзялі ўдзел больш за 120 даследчыкаў і фалькларыстаў-практыкаў (у тым ліку – 24 замежніка) з 7 краін (Беларусь, Кітай, Літва, Латвія, Расія, Польшча, Украіна) і 15 фальклорных калектываў рознага ўзроставага і рэгіянальнага складу. Праграмныя даклады на пленарным пасяджэнні агучылі: вядучы навуковы супрацоўнік лабараторыі беларускага фальклору БДУ Рыма Кавалёва – «Да пытання аб экалагічнай бяспецы фалькларыстыкі як інтэгратыўнай навукі»; дацэнт Латвійскага ўніверсітэта Гунта Сіленя-Ясюкевіча – «Традыцыйная культура ў адукацыі : праблемы і вырашэнні»; дацэнт Санкт-Пецярбургскай дзяржаўнай кансерваторыі імя М.А. Рымскага-Корсакава Ірына Папова – «Галашэнні ў традыцыйнай культуры Асеціі»; загадчык кафедры этналогіі і фальклору БДУКМ Вячаслаў Калацэй – «Унёсак братоў Луцкевічаў у развіццё этнамастацкай адукацыі і этнакультурнага выхавання Беларусі».

«Аўтэнтычны фальклор: праблемы захавання, вывучэння, успрымання»«Аўтэнтычны фальклор: праблемы захавання, вывучэння, успрымання»
«Аўтэнтычны фальклор: праблемы захавання, вывучэння, успрымання»«Аўтэнтычны фальклор: праблемы захавання, вывучэння, успрымання»

Навуковая дыскусія па пытаннях розных аспектаў сучаснага вывучэння і захавання фальклору, распачатая на пленарным пасяджэнні, працягнулася на секцыях канферэнцыі. Адна з іх, дарэчы, сёлета (калі споўнілася 135 год славутаму Антону Луцкевічу – аднаму з аўтараў ідэі беларускай дзяржаўнасці), цалкам была прысвечана ўнёску яго роду ў захаванне і папулярызацыю фальклору. Найбольш масава прайшла секцыя, прысвечаная фалькларыстыцы ў адукацыйнай прасторы, – відаць, наша грамадства пачынае адчуваць актуальнасць гэтай праблемы. Вельмі плённа была праведзена секцыя па арганалогіі і марфалогіі народных музычных інструментаў, якой кіраваў легендарны арганолаг Ігар Маціеўскі, а таксама секцыя па спеўнай этнафоніі, праведзеная вядомым этнамузыколагам Галінай Таўлай.

У навукова-практычнай частцы канферэнцыі адбыліся тры відовішчных інтэрактыўных мерапрыемствы, накіраваных на папулярызацыю фальклору: канцэрт носьбітаў рэгіянальнага фальклору, майстар-класы яго вядучых даследчыкаў і пост-фальклорны канцэрт сучасных маладых пераемнікаў традыцыйнай спадчыны.

«Аўтэнтычны фальклор: праблемы захавання, вывучэння, успрымання»«Аўтэнтычны фальклор: праблемы захавання, вывучэння, успрымання»
«Аўтэнтычны фальклор: праблемы захавання, вывучэння, успрымання»«Аўтэнтычны фальклор: праблемы захавання, вывучэння, успрымання»

26 красавіка ў камернай зале БДУКМ адбыўся этнаграфічны канцэрт «Фальклор беларускай глыбінкі» з удзелам носьбітаў традыцый гісторыка-этнаграфічных гуртоў Беларусі : Панямоння – фальклорнага гурта «Matchyna piosenka» вёскі Танявічы Шчучынскага раёна; Цэнтральнай Беларусі – фальклорнага гурта «Берагіня» вёскі Мётча Барысаўскага раёна; Падзвіння – фальклорнага гурта «Ажыначкі» з Наваполацка. Наведвальнікі адзначылі выдатную вакальную форму паважаных танявіцкіх спявачак і мужчын-валачобнікаў. Кожны найгрыш наваполацкай капэлі смыковай і дударскай музыкі ператвараўся ў масавы імправізаваны танец аўдыторыі: гледачам была цяжка ўсядзець у крэслах, пачуўшы іх пераліўчатыя, гнуткія народныя мелодыі. Як і пры зухаваных танцах слыннага мётчанскага гурта, створанага этнахарэолагам Міколам Козенкам і фалькларыстам Антанінай Абрамовіч як мадэль аднаўлення рэгіянальнай традыцыйнай культуры на аснове пераймання побытавай харэапластыкі.

«Аўтэнтычны фальклор: праблемы захавання, вывучэння, успрымання»«Аўтэнтычны фальклор: праблемы захавання, вывучэння, успрымання»

Інтэрактыўныя майстар-класы 27 красавіка правялі актыўныя дзеячы фальклорнага руху, а таксама ўплывовыя даследчыкі еўрапейскай культуры: Ілга Абеле (Рыга, Латвія) – «Аднаўленне латвійскай этнафоніі ў творчасці гурта BANGA»; Вольга Торапава (Санкт-Пецярбург, Расія) – «Імправізацыйны распеў у падрыхтоўцы студэнтаў кафедры рускага народнага песеннага мастацтва СПбДІК»; Яніс Ясюкевічс (Марупэ, Латвія) – «Дзейнасць сямейнага фальклорнага гурта ў XXI стагоддзі (на прыкладзе латвійскага калектыва RADI)».

«Аўтэнтычны фальклор: праблемы захавання, вывучэння, успрымання»«Аўтэнтычны фальклор: праблемы захавання, вывучэння, успрымання»

Таксама 27 красавіка была праведзена вечарына смыковай і дударскай музыкі «Folk pride» ў сталічнымм клубе «Гудвін» з удзелам: майстроў традыцыйнай латвійскай поліфаніі – гуртоў «Banga» і «Radi»; санкт-пецярбургскага калектыва «Свети-цвет»; віртуозных капэль смыковай і дударскай музыкі «Vietakh» і «Варгін»; бліскучых фолк-майстроў, а таксама колішніх заснавальнікаў гурта «Ліцьвіны» Наталлі Матыліцкай і Уладзя Бярберава; эксперыментальных маладзёжных фальклорных гуртоў-пераемнікаў мастацтва вуснай традыцыі з БДУКМ («Этнасуполка», «Страла», «Агнявец», «Рáме»). Вечарына сабрала разам каля 120 прадстаўнікоў айчыннай і замежнай студэнцкай моладзі, апантанай рэпертуарам, а таксама стылямі выканання аўтэнтычнага фальклору Усходняй Еўропы.

«Аўтэнтычны фальклор: праблемы захавання, вывучэння, успрымання»«Аўтэнтычны фальклор: праблемы захавання, вывучэння, успрымання»
«Аўтэнтычны фальклор: праблемы захавання, вывучэння, успрымання»«Аўтэнтычны фальклор: праблемы захавання, вывучэння, успрымання»
«Аўтэнтычны фальклор: праблемы захавання, вывучэння, успрымання»«Аўтэнтычны фальклор: праблемы захавання, вывучэння, успрымання»

Па аднадушным меркаванні найбольш актыўных удзельнікаў канферэнцыі, агучаным на «круглым стале», што правялі па выніках форуму яго арганізатары, «Аўтэнтычны фальклор 2019» – якасны крок да сістэмнай працы па адраджэнні культурнай памяці нашага і суседніх народаў, адаптацыі традыцыйных каштоўнасцей Беларусі да сацыяльных і мастацкіх рэалій ХХІ стагоддзя.

Акадэмік з Санкт-Пецярбурга Ігар Маціеўскі, лабараторыя фальклору БДУ і Цэнтр захавання спадчыны вуснай традыцыі беларусаў, а таксама польская фалькларыстка беларускага паходжання Галіна Кутырова-Чубáля прадставілі ў навуковых дыскусіях канферэнцыі свае новыя выданні: трэці том кнігі «В пространстве музыки», першы выпуск серыі «Інтэгратыўная фалькларыстыка» пад назвай «Цень Стралы: культурныя і вербальныя коды традыцыі», а таксама «Этнамузыкалагічны атлас Беларусі».

Фота:
Алены Ляшкевіч,
Вячаслава Красуліна

Возврат к списку


Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт культуры і мастацтваў



© Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт культуры і мастацтваў

<img src="/bitrix/images/fileman/htmledit2/php.gif" border="0" __bxtagname="php" __bxcontainer="{'code': '<?$APPLICATION->ShowTitle()?>'}" />
windows-1251" /> <img src="/bitrix/images/fileman/htmledit2/php.gif" border="0" __bxtagname="php" __bxcontainer="{'code': '<?$APPLICATION->ShowTitle()?>'}" /> windows-1251" /> <img src="/bitrix/images/fileman/htmledit2/php.gif" border="0" __bxtagname="php" __bxcontainer="{'code': '<?$APPLICATION->ShowTitle()?>'}" /> windows-1251" /> <img src="/bitrix/images/fileman/htmledit2/php.gif" border="0" __bxtagname="php" __bxcontainer="{'code': '<?$APPLICATION->ShowTitle()?>'}" /> windows-1251" /> <img src="/bitrix/images/fileman/htmledit2/php.gif" border="0" __bxtagname="php" __bxcontainer="{'code': '<?$APPLICATION->ShowTitle()?>'}" /> «Аўтэнтычны фальклор: праблемы захавання, вывучэння, успрымання»